Ang Bayan
March 21, 2021

Panagbanging militar sa US-China, pagrabehon sa administrasyong Biden

Share and help us bring this article to more readers.

Wala nag-usik-usik og panahon ang bag-ong lingkod nga administrasyong Biden aron ikonsolida ang gahum militar sa US sa rehiyon sa Asia-Pacific. Sunud-sunod ang mga lakang niini alang sa pagpagrabe sa paglantugi niini sa China sa nataran sa militar.

Niadtong Marso 11, napahigayon ang kinaunahan nga tigum sa mga lider sa Australia, Japan, India ug US sa gitawag og Quadrilateral Security Dialogue o “Quad” aron paandaron ang diplomasya pinaagi sa bakuna sa US sa rehiyon. Bunga sa maong tigum ang paghatag og pondo sa India og $1 bilyon aron magmanupaktura ug magbaligya og bakuna sa Asia sugod sa katapusan sa 2022. Pangkontra kini sa diplomasya sa China nga milangkob sa Pilipinas, Indonesia ug mga nasud nga duul sa India. Pagsulay usab kini sa US nga kontrahon ang kritisismo sa paghakop niini sa minilyong dosis alang sa kaugalingong gamit taliwala sa malukpanong kapit-os.

Ginahulagway ang Quad isip alyansang militar nga gitukod sa US nga dili lahi sa North Atlantic Treaty Organization. Sukad nga gitukod kini sa administrasyong Obama niadtong 2004, tumong sa US nga pakusgon ang kalambigitan sa India batok sa China.

Aron langkoban ang India, kasikbit nga mga nasud ug mga kadagatan niini, gipalapad sa US ang langkob sa erya-kumand sa US Pacific Area Command (Pacom) niadtong pang 2018. Gitukod ang Indo-Pacific Area Command aron harian pareho ang Indian Ocean ug Pacific (nga naglangkob sa 51% sa kalibutan) ug palibutan ang China gikan sa duha ka kadagatan. Tumong sa Indo-Pacom nga pasubsubon ug tupngan ang pagpatrulya sa China sa mga islang giangkon niini sa South China Sea. Tumong usab niini pakusgon ang lambigitay sa mga militar sa Indo-Pacific pinaagi sa paghan-ok ug pagbaligya og mga armas ug paglunsad sa mas dagku ug sagunson nga pagbansay-militar.

Sukad 2018, makadaghan ang pagpakita og kusog sa dagkung barkong iggugubat sa US sa South China Sea. Naglunsad og lima ka operasyong pangdagat ang US niadtong 2018 ug walo niadtong 2019 sa ngalan sa “operasyon sa gawasnong paglawig.” Sa panahon sa pandemya, naglunsad kini og siyam ka susamang operasyon ug 13 ka “transit” o pag-agi sa Taiwan Strait. Nagpalupad kini og mga eroplanong iggugubat nga migamit og pekeng identidad o nagpailang pribado. Nagaagi, kundili man nagapundo, ang mga barko ug eroplanong panggyera sa US sa kadagatan sa Pilipinas.

Mograbe pa ilalum sa administrasyong Biden ang maong mga operasyon. Niadtong Marso 2, gihikyad sa Indo-Pacom ang demanda niini sa Kongreso sa US sa kapin $27 bilyong badyet o ₱1.35 trilyon (sa bayloay nga $1=₱50) alang sa mosunod nga lima ka tuig sa ginatawag karon og Pacific Deterrence Initiative, usa ka komprehensibong programang militar batok sa China. Gitawag kini kanhi og Pacific Defense Initiative ug adunay badyet nga $6 bilyon o ₱300 bilyon niadtong 2020 ug nakatakdang inisyal nga gahinan og $4.68 bilyon sa 2021.

Ginaduso sa mga upisyal militar sa Indo-Pacom nga dili na paigo ang depensa gikan sa ere ug dagat lang. Nanawagan kini sa paglatag og mas lapad nga sistema sa mga misayl ug armas nga ground-based o nakapwesto sa yuta sa ginatawag og “first island chain.” Ginapunting dinhi ang Taiwan, Okinawa (Japan) ug kasadpang bahin sa Pilipinas.

Sa partikular, nangayo ang Indo-Pacom og $408 milyon sa 2021 para sa mga armas nga ibase sa yuta ug dugang nga $2.9 bilyon alang dinhi sa mosunod nga lima ka tuig. Laraw niining tukuron ang usa ka kontra-China nga network sa mga misayl nga adunay minimum nga 500 kilometro ang maabot. Matud sa US, adunay 1,250 misayl ang China nga kayang abton ang “first island chain” samtang zero o wala ang US tungod sa pagbawal sa kanhi sa Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty. Wala na subling gipalungtad sa US ang maong tratado dihang mawad-an kini og kapuslanan niadtong 2019 ug bwelo na ang pagmanupaktura niini sa mga misayl nga adunay 500 hangtud 5,500 kilometro ang maabot.

Gawas sa Japan ug Korea kung asa adunay mga base militar ang US, kanhi nang tradisyunal nga han-okanan sa US ang Pilipinas sa maong mga armas ug misayl. Lakip sa mga gihan-okan ug hipusanan niini sa armas ang kanhi niining base sa Subic, Zambales, ang gitukod niining mga base sa Palawan ug uban pang kampo militar sa AFP nga langkob sa Enhanced Defense Cooperation Agreement.

AB (2021-03-21): Panagbanging militar sa US-China, pagrabehon sa administrasyong Biden