Ang Bayan
February 21, 2021

Wala sang presyo nga katumbas ang kahilwayan sang pungsod

Share and help us bring this article to more readers.

Labaw nga ginakangil-aran si President Rodrigo Duterte sang pumuluyong Pilipino sa iya pahayag sang Pebrero 12 nga “hilway ang Amerika nga ideploy ang iya mga tropa militar sa Pilipinas” sa idalom sang Visiting Forces Agreement (VFA) –basta nga magbayad sila sa porma sang mga armas militar.

Siling niya, kulang ang ginbayad sang US labi na nga ginagamit na sini ang Subic kag Palawan nga bodega sang mga armas. Insister sang Malacañang, dapat makabaton ang Pilipinas sang katumbas nga nakuha sang Pakistan, pungsod nga ginagamit sang US sa pagsalakay, pagsakop kag padayon nga pagpasilabot sa Afghanistan sa isa sa pinakamalawig sini nga gerang mapanakop. Magaibwal gid man ang gera sa tunga sang US kag China sa South China Sea, dapat lang kuno nga hatagan ang Pilipinas bangud pat-ud nga madalahig ini.

Ginahimo nga negosyo ni Duterte ang kahilwayan sang Pilipinas: “pera pera lang iyan.” Gintapos niya ang pagpakuno-kuno nga “pagatapuson ang VFA” kag pagtib-ong kuno sa “nagakaugalingon nga polisiya pangluwas”. Ginhayag niya ang iya lubos nga pagkapapet sa US. Ang luyag lang gali niya mas madamo nga armas kag bomba.

Sa nagligad nga tinuig, nagpostura nga “akig” si Duterte sa US bisan pa ang matuod wala siya sang ginhimo para pangapinan ang pungsodnon nga kahilwayan sang Pilipinas. Ginapalibutan niya ang kaugalingon sang mga maki-US nga upisyal nga nagapadayon sa daan na nga mga polisiya nga maki-US, labi na sa militar kag ekonomya. Nagpromisa siya sang 2017 kay Trump nga pagatapuson ang sugilanon pangkalinungan sa NDFP kag pagadugmukon ang armado nga rebolusyonaryong hublag kag pagabag-uhon ang konstitusyon agud ihatag sa dumuluong nga mga kapitalista ang lubos nga kinamatarung nga magpanag-iya sang duta, negosyo kag iban pang resorsa sa Pilipinas. Sang tuig man nga ina, ginsuguran sang US ang Operation Pacific Eagle-Philippines.

Wala san-o pa man ginkwestyon ni Duterte ang di-patas nga mga kasugtanan militar, lakip ang Military Assistance Agreement (MAA), ang Mutual Defense Treaty (MDT), ang VFA, ang Mutual Logistics Support Agreement (MLSA) kag Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA). Tanan nga tratado nga ini amo ang tratado nga nagahigot sa polisiya pangluwas sang Pilipinas sa US kag gintunaan kon ngaa indi pwede hambalon nga independyente ang pungsod.

Paltik ang postura ni Duterte nga “akig sa Amerika”. Gingamit lang ini agud magpasikat sa China, imperyalista nga karibal sang US. Kabaylo sini ginpromisahan si Duterte sang pila ka pulo ka bilyong pautang para sa mga proyekto pang-imprastruktura sang iya mga kroni. Nagbaskog ang kuneksyon ni Duterte kag sang iya mga kahimbon sa mga sindikato sa droga kag kasino sa China. Bisan nagapabilin pa nga promisa ang pautang sang China, nagpabulag-bulag si Duterte samtang nagatukod sang mga pasilidad militar sa pito ka artipisyal nga isla sa sakop sang teritoryo pangkadagatan sang Pilipinas, ginaangkon ang Bajo de Masinloc baliskad sa husga sang International Arbitration Tribunal sang 2016 kag ginatabog sa kaugalingon nga kadagatan ang mga mangingisda nga Pilipino.

Ang pagpakig-abyan ni Duterte sa China lubos nga ginapanginpuslan sang pila ka daku nga burgesya-kumprador, mga burukrata-kapitalista kag pati upisyal militar. Bal-an sang iban sa ila kon paano nga madasig nga nagdaku ang gahum pang-ekonomya kag pangmilitar sang China. Bagay ini nga ginakabalaka sang imperyalismong US, kon ngaa ginahimo sini ang tanan para pat-uron ang suporta kag lealtad sang iya mga sumulunod sa Pilipinas.

Katuyuan sang bag-o nga gubyernong Biden sang US nga labing pabaskugon ang kontrol sini sa neokolonyal nga estado, pangunahon paagi sa pagpahugot sang kontrol sa AFP. Kadungan ini sang plano nga mangin mas agresibo sa pagprotektar sa pang-ekonomya kag geopulitikal nga interes sang US sa atubang sang pagbaskog sang karibal nga China. Bisan nagapostura nga “progresibo” sa mga internal nga halambalanon, partikular batuk sa ultra-Tuo nga mga polisiya sang nagligad nga gubyernong Trump, kilala si Biden nga pabor sa agresibo nga posturang militar.

Pagkatapos makigsugilanon sini lang sa bag-o nga gintalana nga sekretaryo sa depensa sang US, nagpahayag si Defense Sec. Delfin Lorenzana nga pabor siya kag ang militar sa pagpadayon sang VFA. Klaro nga mensahe ini sang US nga indi ini magpasugot sa pagpakigsugilanon sa China. Ginapahulag subong sang US ang mga gaway sini sa Pilipinas, lunsay sa sulod kag sa gwa sang nagaharing rehimen, para labing pabaskugon kag pat-uron ang iya pangmilitar, pang-ekonomya kag pangpulitika nga kontrol sa nagaharing sahi sa Pilipinas.

Bangud diri, lauman nga mabuhinan ang hayagan nga pagpostura sang rehimeng Duterte nga pabor sa China. Mahimo nga pasugtan ang “dugang bayad” nga ginapangayo ni Duterte, pero kon pagahimuon man para lang man sa estratehiko nga interes sang US. Sa pihak nga bahin, pat-ud nga magahulag man ang China para kontrahon ang impluwensya sang US paagi sa paggamit sang kusog lunsay sa ekonomya kag militar.

Dapat magtindog ang pumuluyong Pilipino kag pakamalauton ang ugali nga ulipon ni Duterte sa US kag China, sa kahalitan sang soberanya sang pungsod kag pabor sa pangmilitar kag pang-ekonomya nga interes sang mga imperyalistang dumuluong. Dapat iduso sang pumuluyo nga wala sang presyo nga katumbas ang pungsodnon nga kahilwayan. Dapat iduso sang pumuluyo ang paghiliusa sang mga pungsod sa Southeast Asia para pangapinan ang ila mga kinamatarung kag kahilwayan sa mga internasyunal nga kadagatan batuk sa ekspansyunismo sang China.

Dapat nila nga iduso ang lubos nga pagbasura sa VFA, EDCA, MDT, MLSA kag iban pang di-patas nga kasugtanan militar nga naghatag sa pwersa militar sang US sang kinamatarung nga ekstrateritoryal sa Pilipinas kag lapakan ang pungsodnon nga soberanya sini. Sa pihak nga bahin, dapat pakamalauton ang rehimeng Duterte sa pagluhodluhod sini sa China kag iduso nga pabayaron ang China sa pagsakop sa teritoryo sang Pilipinas kag pagdambong sa dunang manggad sang pungsod.

Ginaganyat sang Partido ang pumuluyong Amerikano nga kastiguhon ang gubyernong Biden sa paghuyog sini sa tiraniko nga rehimeng Duterte kabaylo sang interes geopulitikal sang US. Dapat magbuligay ang pumuluyong Amerikano kag Pilipino batuk sa pagpasilabot sang US kag pagsuporta sa maduguon nga gera sang pagpamigos sa Pilipinas.

AB (2021-02-21): Wala sang presyo nga katumbas ang kahilwayan sang pungsod