Ang Bayan
January 21, 2021

Ipakigbisog ang libre ug luwas nga bakuna alang sa Covid-19

Share and help us bring this article to more readers.

Ang naulahi ug kulang kaayong suplay sa bakuna sa Covid-19 ang pinakabag-o sa daw walay katapusang kapalpakan, pagpasagad ug korapsyon sa rehimeng Duterte sa pag-atubang niini sa pandemyang Covid-19.
Halos usa ka bulan sukad nga gisugdan ang malukpanong pagbakuna sa lain-laing bahin sa kalibutan, wala pay gihimong lakang ang gubyernong Duterte aron sigurohong maproteksyunan ang dakung bahin sa populasyon sa Pilipinas sa Covid-19.

Gani, walay laraw ang gubyerno ni Duterte nga manguna sa ingon niining malukpanong pagpangbakuna. Sa badyet sa 2021, naggahin lamang kini og kapin duha ka porsyento (2.7%) sa gibanabanang pagagastuhon nga ₱72 bilyon aron bakunahan ang 60% sa populasyon. Pagautangon niini ang uban sa World Bank ug Asian Development Bank.

Ginaobliga niini karon ang pipila ka dagkung kapitalista nga i-“donate” ang katunga sa ilang mga gipalit nga bakuna. “Wala koy labot” matud ni Duterte sa mga lokal nga gubyernong nag-iya-iya na sa pagpalit og bakuna sa mga kumpanyang parmasyutika, apan giobligang ilakip ang nasudnong gubyerno sa mga aregluhay. Siguradong maulahi usab nga makakuha og bakuna ang mga lokal nga gubyernong kulang ang pondo.

Kulang kaayo ang pagapaliton alang sa libreng bakuna. Mokabat lamang sa 42 milyong dosis ang nakontratang pagapaliton sa nasudnong gubyerno (Sinovac), mga LGU ug pribadong kumpanya (AstraZeneca). Bisan pa og ipang-apud-apud kini, sarang lang kini sa 21 milyon o 19% sa 110 milyong Pilipino, layo sa rekomendadong 60% nga mabakunahan. Aduna usay pipila ka milyon nga mosulod gikan sa Moderna, Novavax, Pfizer para sa mga gustong mopalit.

Mialisngaw ang korapsyon sa pagpalit sa bakuna. Nidtong Setyembre pa nagpadayag og pagpabor si Duterte sa bakuna nga gikan sa China ug Russia. Pipila ka bulan na ang mga sekretong negosasyon. Nag-unhanay ang mga upisyal ni Duterte sa pagkuha og mga kontrata ug iya na kining gikontrol ug gitawag ang kaugalingon isip “hari sa bakuna.” Gianunsyo niya bag-o lang nga selyado na ang kontrata sa pagpalit sa bakuna nga hinimo sa kumpanyang Sinovac sa China, bisan pa og dili klaro ang presyo niini o bisan kung unsa kini kaepektibo. Dakung kantidad ang gituuhang gibulsa nga kikbak ni Duterte ug sa mga upisyal sa gubyerno. Naila ang Sinovac sa tibuok kalibutan sa pagpanuhol.

Matud sa anunsyo sa mga upisyal ni Duterte, pinakasayong moabot ang mga bakuna sa katapusan sa Pebrero. Apan ahya pa niini, natupukan na ang suud nga alipures ni Duterte, lakip ang mga sundalong personal niyang bantay, nga labing gikasuko sa mga mamumuong panglawas nga angayan untang prayoridad nga mabakunahan. Nabalita usab ang iligal nga pagsulod sa bakuna gikan sa China para tupukan ang 100,000 ka mamumuong Chinese sa mga POGO.

Mitataw karon sa Pilipinas ug sa tibuok kalibutan kung paunsa ginakontrol sa pipila ka monopolyong kapitalista ang pagpalambo sa mga bakuna. Ginapalambo ug ginamanupaktura kini dili alang sa interes sa tibuok katawhan kundili aron maghakop og ganansya. Gipahimuslan ang pandemyang Covid-19 sa mga higanteng kumpanya sa parmasyutika nga nag-unhanay karon nga kontrolon ang dakung bahin sa merkado. Walay pagtinabangay, ug naglinilong na hinuon ug nagkumpetisyohanay ang maong mga kumpanya. Gisekreto nila ang pagtuon ug kahibalo mahitungod sa pagpapalambo sa bakuna. Gitago usab ang negosasyon sa pagpalit aron mabaligya kini sa pinakataas nga presyo.

Walay kapasidad ang Pilipinas nga magpalambo o magmanupaktura og kaugalingong bakuna o mahinungdanong tambal, gawas sa paracetamol. Ilalum ni Duterte, labaw pang gikibhangan ang badyet alang sa panukiduki. Busa kung sa hisgutanan sa bakuna sa Covid-19, gunit sa mga monopolyong kapitalista ug langyawng gubyerno ang mga Pilipino sa liog. Kakunsabo nila ang mga lokal nga dagkung kapitalista ug mga burukrata-kapitalista sa gubyerno.

Atubangan sa pandemya sa Covid-19 nga mitakod na sa kapin tunga sa milyong Pilipino, ug kapin 95 milyon sa tibuok kalibutan, ug gikamatay sa kapin 2 milyon ka tawo, subsub ang paningkamot sa lain-laing nasud nga ipatuman ang malukpanong programa sa pagbakuna. Nanguna ang mga kapitalistang nasud sama sa United Kingdom, United States, Japan, China, Canada, New Zealand, Australia, Singapore ug uban pa sa pagpalit og sobra-sobrang bakuna alang sa ilang katawhan. Bisan ang dili lambo nga nasud sama sa Cuba, India, Vietnam, Iran ug uban pa nakamugna sa ilang kaugalingong bakuna ug nakatakdang magpatuman sa libreng pag-apud-apud niini.

Ginaawhag sa Partido ang tanang Pilipino nga magpabakuna kontra sa Covid-19. Para kini sa kahimsog sa mga indibidwal ug sa tibuok katilingban. Ang malukpanong pagpabakuna sa populasyon ang usa sa yaweng lakang aron mapugngan ang pagkuyanap sa Covid-19. Kadungan niini, kinahanglang respetuhon ang pagbuut sa mga indibidwal subay sa ilang mga tinuuhan.

Kinahanglang ipatuman sa tanang rebolusyonaryong pwersa ang malukpanong pagpasabot ug pagpataas sa kahibalo sa katawhan kalabot sa bakuna aron wagtangon ang kahadlok o sayop nga pagtoo kalabot niini. Kinahanglang tabangan ang tanan nga sabton ang kamahinungdanon sa bakuna.

Kinahanglang iduso ang paghikyad sa publiko sa mga pagtuon sa pagpalambo sa mga bakuna kontra sa Covid-19. Aron adunay lig-on nga basehan ang mga tawo sa pagpili sa bakunang gusto nilang ipatupok sa ilang lawas.

Kinahanglang ipakigbisog sa katawhang Pilipino ang libreng pagpabakuna kontra sa Covid-19. Kinahanglang iduso ang obligasyon sa estado nga sigurohong adunay libre ug luwas nga bakuna alang sa tanang gustong magpabakuna. Ibutyag ug sawayon ang kakulang sa badyet ug ang korapsyon sa mga upisyal sa gubyerno sa mga sekretong negosasyon sa pagpalit sa bakuna.

Kadungan niini, kinahanglang padayon nga iduso ang libreng testing ug libreng pagpatambal sa Covid-19. Kinahanglang padayon nga iduso sa katawhan ang pagpakusog sa pangpublikong sistemang panglawas. Kinahanglang patas-an ang badyet alang sa pagpalambo sa mga pangpublikong ospital, pag-empleyo sa mas daghang nars ug mamumuo sa panglawas ug pagpataas sa ilang suhulan.

Ang pagpabakuna usa ka mahinungdanong bahin sa pagkontrol sa pagkuyanap sa makatakod nga sakit. Daghang mga sakit ang nawagtang o nakontrol pinaagi niini. Usa kini sa mahinungdanong syentipikong hinagiban sa tibuok katawhan.

AB (2021-01-21): Ipakigbisog ang libre ug luwas nga bakuna alang sa Covid-19