Pi­li­pi­nas, pi­na­ka­de­li­ka­dong ban­sa

NALAGAY SA PANDAIGDIGANG pan­sin ang Pi­li­pi­nas ni­tong nag­da­ang mga bu­wan ma­ta­pos ma­ilis­ta bi­lang pi­na­ka­de­li­ka­dong ban­sa pa­ra sa mga ak­ti­bis­tang pang­ka­li­ka­san at pang-a­pat pa­ra sa mga si­bil­yan.

Sa ulat na ini­la­bas noong Hul­yo 30 ng Glo­bal Wit­ness, isang in­de­pendyen­teng gru­pong na­ka­ba­se sa Lon­don, inu­ngu­san ng Pi­li­pi­nas ang Brazil bi­lang nu­me­ro unong ban­sa sa da­mi ng pi­nas­lang na mga ak­ti­bis­tang pang­ka­li­ka­san. Alin­su­nod sa ulat ng gru­po, may­ro­ong 30 ta­ga­pag­tang­gol ng lu­pa at ka­li­ka­san ang pi­na­tay noong 2018 (48 noong 2017), pi­na­ka­ma­ta­as na nai­ta­la sa Asia. Sang­kat­lo ng mga bik­ti­ma ay mu­la sa Min­da­nao kung saan pla­nong mag­ta­yo ni Du­ter­te ng mga plan­ta­syon na sa­sak­law ng 1.6 milyong ek­tar­yang lu­pa­in. Ka­lak­han sa mga ito ay lu­pang ni­nu­no ng mga Lu­mad. Ka­la­ha­ti sa mga naiu­lat na ka­so ng pa­ma­mas­lang ay may kaug­na­yan sa ag­ri­bis­nes.

Noong Hun­yo, ini­lis­ta rin ng Armed Conflict Loca­ti­on and Event Project (Acled), isang gru­pong na­ka­ba­se sa Uni­ted Sta­tes, ang Pi­li­pi­nas bi­lang pang-a­pat na pi­na­ka­pe­lig­ro­so pa­ra sa mga si­bil­yan. Sang­kat­lo sa mga bik­ti­ma ay pi­nas­lang sa ta­bing ng “ge­ra kontra-dro­ga” ni Du­ter­te. Tar­get din ng pa­ma­mas­lang ang mga ka­ri­bal sa pu­li­ti­ka, mga ka­sa­pi ng mga par­ti­dong pam­pu­li­ti­ka at prog­re­si­bong mga or­ga­ni­sa­syo­n, mga ak­ti­bis­ta, mag­sa­sa­ka, abu­ga­do at hu­wes. Ayon sa pa­na­na­lik­sik ng grupo, nag­re­sul­ta ang mga pa­ta­ka­ran ng re­hi­men sa di­rek­tang mga pang-aa­ta­ke at pag­pas­lang sa ha­los 490 si­bil­yan nga­yong 2019.

Umaa­bot sa 450 ang di­rek­tang pi­nas­lang ng mga pwer­sa ng es­ta­do. Pi­na­ka­ma­ra­mi ang pi­nas­lang sa Central Luzon (23%), Ca­la­barzon (22%) at sa Na­tio­nal Ca­pi­tal Re­gi­on (10%).