Ang Bayan
June 21, 2019

Na­ka­ka­su­kang pag­ku­kun­wa­ri at ko­rap­syon

Ni­tong Hun­yo, pu­mu­tok ang ulat ng ko­rap­syon sa loob ng Phi­lip­pi­ne Health Insu­rance Corp. (PhilHealth). Mis­mong si Harry Roque, da­ting ta­ga­pag­sa­li­ta ni Rodrigo Du­ter­te, ang nag­bun­yag na ang PhilHealth ay pi­nag­na­na­ka­wan ng daan-da­ang bil­yong pi­so.

Ka­bi­lang di­to ang sob­rang pag­ba­ba­yad sa mga os­pi­tal, mga “upcas­ing” o pag­li­lis­ta ha­lim­ba­wa sa ka­ra­ni­wang ubo bi­lang pul­mon­ya, pag­dodob­le ng mga lis­ta­han at re­si­bo. Isa sa tumampok ang pag­kub­ra ng Wellness Dialysis Cen­ter, isang pa­ga­mu­tan ng mga may­sa­kit sa ba­to (kid­ney), ng pon­do mu­la sa Phil­He­alth pa­ra sa mga ga­wa-ga­wa o ka­ya’y na­ma­tay nang mga pa­sye­nte.

Ayon sa mga ulat, mula lamang 2013, na­wa­lan ang Phil­He­alth ng P154 bil­yon. Malaking bahagi ni­to o P102 bil­yon ang ni­na­kaw sa pa­ma­ma­gi­tan ng sob­rang pag­si­ngil, mga bo­gus na pag­pa­pa­ga­mot, at pe­keng mga pa­sye­nte.

Bi­lang tu­gon, kunwa’y pi­nag­bi­tiw ni Du­ter­te sa pwes­to ang pi­nu­no ng Phil­He­alth na si Roy Fer­rer at ang ka­tu­wang na mga upi­sya­l. Ang totoo, nais lamang niyang palitan si Ferrer. Lumutang na ang pangalan ni Ret. Brig. Gen. Ricardo Morales, kahit hindi siya kwalipikadong pamunuan ang institusyon. Ang pon­do ng PhilHealth ay di­rek­tang ki­na­kal­tas sa sa­hod mga mang­ga­ga­wa pa­re­ho sa pri­ba­do at pam­pub­li­kong sek­tor. Da­hil sa la­ki ni­to, isa ito sa pi­na­ka­ka­pa­kipa­ki­na­bang na pwes­­to sa bu­ruk­ra­sya si­bil.

Pa­na-pa­na­hon, pi­na­lu­lu­tang ni Du­ter­te ang mga ka­so ng ko­rap­syon ng kan­yang gub­yer­no pa­ra magmukhang ma­li­nis ang kan­yang pag­ha­ha­ri. Hin­di ito pa­ra li­ni­sin ang bu­ruk­ra­sya ng mga ti­wa­li kun­di pa­ra big­yan-kat­wi­ran ang pag­sa­sa­lit-sa­li­tan ng kan­yang mga ali­pu­res sa pu­si­syo­n, ipi­tin o tang­ga­lin yaong mga hin­di tuma­ta­li­ma sa kan­yang pla­no, at ip­wes­to ang mga nais ni­yang upi­syal mi­li­tar sa bi­na­kan­teng mga pwes­to.