Ang Bayan
November 21, 2018

May kinikilingan ang malalaking kumpanya ng midya

Share and help us bring this article to more readers.

Noong Oktubre, muling idineklara ng Committee to Protect Journalists, isang internasyunal na organisasyon, ang Pi­li­pi­nas bilang pangatlo sa pi­na­ka­ma­du­gong ban­sa pa­ra sa mga ma­ma­ma­ha­yag. Mula pa 2010, pangatlo ang bansa sa naturang listahan. Ma­la­king bi­lang sa mga biktima ay mga myembro ng mga re­hi­yu­nal o pru­bin­syal na mas­mid­ya na pi­nas­lang du­lot ng ka­ni­lang pag­ba­ba­li­ta ng ka­ti­wa­li­an at iba pang ano­mal­ya ng mga na­kau­po sa po­der.

Sa isang ban­da, pi­na­tu­tu­na­yan ni­to ang tapang at pa­ni­nin­di­gan ng mga lo­kal at in­de­pendyen­teng mid­ya na gam­pa­nan ang ka­ni­lang tung­ku­lin na mag­bi­gay ng wastong im­por­mas­yon sa pub­li­ko. Sa ka­bi­lang ban­da, hin­di ni­to si­na­sa­la­min ang ka­ta­ngi­an ng do­mi­nan­teng mid­ya sa Pilipinas na kontro­la­do ng pi­na­ka­ma­la­la­king bur­ge­sya-kumpra­dor at si­nu­su­ha­yan ng mga ka­sa­pa­kat sa pu­li­ti­ka.

Sa aktwal, ang pi­na­ka­ma­la­la­king insti­tu­syon sa mid­ya sa ban­sa ay ha­wak ng ii­lang pa­mil­ya at pi­na­ka­ma­la­la­king upi­syal sa gub­yer­no sa ma­ta­gal nang pa­na­hon. Ma­yor­ya sa mga ito ay ni­lik­ha at pi­na­ta­tak­bo upang pa­na­ti­li­hin ang kontrol ng ma­la­la­king kumpra­dor sa iba pa nilang ne­go­syo, ­pakikipag­kum­pe­ti­syon, pag­ka­ka­mal ng hi­git pang tu­bo at pag­ta­ta­gu­yod ng ka­ni­lang interes sa pu­li­ti­ka at e­ko­no­m­ya. Ang ga­ni­tong ka­ta­ngi­an at sis­te­ma ng mid­ya ay ti­na­ta­wag na cor­po­ra­te me­dia.

Sa Pi­li­pi­nas, ilan sa ki­la­lang mga pa­nga­lan na may kontrol sa mid­ya ang pa­mil­yang Lo­pez at Gozon at ang kum­pan­yang pi­na­mu­mu­nu­an ni Ma­nu­el Pa­ngi­li­nan.

Ang mga Lo­pez ay may-a­ri ng ABS-CBN na may mga sub­sid­yar­yo sa rad­yo, te­le­bi­syon at pe­li­ku­la. Bu­kod di­to, may-a­ri rin si­la ng mga kum­pan­ya na lu­mi­lik­ha at nag­be­ben­ta ng kur­yen­te, real es­ta­te at te­le­ko­mu­ni­ka­syo­n. May mga sa­pi rin ang mga Lo­pez sa pag­ma­ma­nu­pak­tu­ra, re­mi­tans at iba pang ne­go­syo na may kaug­na­yan sa mid­ya.

Ang mga Gozon at Ji­me­nez na­man na may kontrol ng GMA 7 (kap­wa sa rad­yo at te­le­bis­yo­n) ay may in­te­res sa mga insti­tu­syong pam­pi­nan­sya at real es­ta­te. Pu­ma­sok na rin sa ne­go­syo ng mid­ya si Ra­mon Ang, may-a­ri ng San Mi­gu­el Cor­po­ra­ti­on. Noong 2017, bi­ni­li ni­ya ang Phi­lip­pi­ne Daily Inqui­rer, isa sa ma­yor na pa­ha­ya­gan sa ban­sa.

Ba­ga­mat mas ma­li­it ang ha­wak niyang TV5/Inte­rak­syon (te­le­bi­syon at pa­ha­ya­gan) kum­pa­ra sa GMA at ABS-CBN, ma­la­ki na­man ang implu­wen­sya ng kumpra­dor na si Pa­ngi­li­nan sa iba pang gru­pong midya at te­le­ko­mu­ni­ka­syo­n. Ga­mit ang pon­do at pa­ki­ki­pag­so­syo sa gru­po ng mga kum­pan­ya ng ne­go­sya­nteng Indo­ne­si­an na si Antho­ni Sa­lim, na­ka­bi­li siya ng sa­pi sa da­la­wang na­ngu­ngu­nang pa­ha­ya­gan sa ban­sa, ang Phi­lip­pi­ne Star at Phi­lip­pi­ne Daily Inqui­rer. Mayroon ding malawak na kontrol ang gru­pong Pa­ngi­li­nan-Sa­lim sa te­le­ko­mu­ni­ka­syon (Smart, Sun at PLDT) at ma­ging sa pi­na­ka­ma­la­king ne­go­syo sa ba­ta­yang ser­bi­syo ga­ya ng Me­ralco at May­ni­lad. Pi­na­ta­tak­bo rin ng grupo ang ope­ra­syon ng Ma­ni­la North Tollway at Cavi­tex, ilan sa pa­ngu­na­hing hay­wey sa Luzon.

Ma­la­king sa­lik kung si­no ang may kontrol ng kumpanya sa ka­li­dad at kre­di­bi­li­dad ng pag­ba­ba­li­ta at pag­ba­ba­ha­gi nito ng im­por­ma­syo­n. Ma­la­wak at ma­la­lim ang implu­wen­sya ni­to sa la­man, ti­po ng kwen­to, is­yu at ba­li­tang pinatatampok sa ka­ni­lang mga da­lu­yan (te­le­bi­syo­n, rad­yo o dyar­yo). Ti­ni­ti­yak ng mga nag­ba­ba­li­ta at may-a­ri ni­to na hin­di na­sa­sa­ling o na­ko­kompro­mi­so ang ka­ni­lang mga in­te­res, ang in­te­res ng ka­ni­lang mga ka­so­syo at mga kum­pan­yang bu­mi­bi­li ng pu­wang pa­ra sa ka­ni­lang mga pa­ta­las­tas. (Ting­nan ang kaug­nay na ar­ti­ku­lo: Kapitalistang midya na kontra mangagawa )

Pa­ra iwa­san ito, ibi­na­ba­ling ng mga kumpanya sa midya ang ka­ni­lang pag­ba­ba­li­ta ng mga ko­mun na kri­men na kadalasan ay ginagawang kahindik-hindik o kagulat-gulat para makaagaw ang atensyon ng publiko. Sa ila­lim ng ga­ni­tong pa­ma­ma­la­kad, ta­li ang ka­may ng mga ma­ma­ma­ha­yag at obligado silang sumunod sa pa­ta­ka­ran na nagta­taguyod sa in­te­res ng mga may-aring burgesya-kumpra­dor at kaal­ya­do nilang mga pu­li­ti­ko.

La­ga­nap ang kon­trakt­wa­li­sasyon at kawalang seguridad sa trabaho sa hanay ng mga mang­gagawa sa midya. Marami sa kanila ay basta na lamang sinisisante o hindi na binibigyan ng kontrata oras na igiit nila ang kanilang paninin­di­gan at mga karapatan.

AB (2018-11-21): May kinikilingan ang malalaking kumpanya ng midya